مقدمه : مبتلايان به بيماري هموفيلي و ديگر اختلالات انعقادي و شايد هر فردي كه به بيماري خاص و يا مشخصي مبتلاست كه تا آخر عمر با اوست اگرچه ممكن است هر هفته و در مواردي هر روز به مراكز درماني مراجعه نمايند اما همه توجه آنان و حتي واحد هاي درماني خاصي كه به درمان آنها مي پردازند معطوف به بيماري خاص آنان است. اين در حالي است كه اين بيماران در معرض ديگر آسيب ها به سلامتي انسان به اقتضاي سن نيز قرار دارند اما مشكلات دائمي حوزه بيماري خاص آنها هم خودشان و هم پزشكان را از ديگر موضوعات مربوط به سلامت آنان غافل مي نمايد. خانم دكتر گلابچي فر مسول فني آزمايشگاه عمومي مركز درمان جاامه با توجه به اين امر مهم تلاش نموده است با تدوين و تهيه فهرستي از آزمايش هاي ضروري با توجه به سن و سال توجه بيماران هموفيلي و پزشكان درمانگر آنها را به اين نياز مهم جلب نمايند. نشريه زندگي ضمن تشكر صميمانه از ايشان توجه خوانندگان را به مطلب جلب مي نمايد. با اندكي تامل در رابطه با توصيه هاي ايشان به خوبي در مي يابيم كه چگونه ممكن است در اثر بي توجهي در حاليكه دائما در مراكز درماني حضور داريم و هفتگي و يا ماهيانه پزشكان شما ويزيت مي كنند از پيشرفت يك بيماري خطرناك در كليه ، سينه ، پروستات ، استخوانها ، پوست و .. آنچنان غافل بمانيم كه موقعي كه مي فهميم كاري از دست كسي بر نخواهد آمد.

دوران نوزادي و شير خوارگي كه از بدو تولد تا شيرخوارگي را شامل مي شود.

آزمايشهاي ضروري در اين دوران براي بررسي گروهي از بيماري هاي متابوليک در نوزادان، اختلالات هورموني و بيماريهاي خوني بکار مي رود که در صورت تشخيص به موقع مي توان از بروز آنها جلوگيري کرد ويا در برخي موارد از شدت آنها کاست.
1- کم کاري مادرزادي تيروئيد : حداقل بايد آزمايش TSH انجام شود . اما برخي معتقدند که بهتر است مجموعه T4، T3 ، TSH همزمان انجام پذيرد.
2- فنيل کتونوري : با تعيين فنيل آلانين سرم و ادرار
3- گالاکتوزمي و فروکتوزمي : با بررسي قندهاي احياء کننده در ادرار
4- بيماري شربت افرا : با جستجوي اسيدهاي آمينه خاص در ادرار
5- بيماري فاويسم : با اندازه گيري آنزيم مربوط در خون نوزاد .

دوران کودکي ( ۲ – 12 سال )

الف - حداقل سالي يک بار بايد کودک از نظر قد ، وزن ، بينايي و شنوايي تحت بررسي قرار گيرد.
ب - فشار خون کودک بايد از ۳ سالگي به بعد طبق نظر متخصص کودکان کنترل شود .
ج - شمارش گلبول هاي خوني (CBC) و اندازه گيري هموگوبين براي تعييين کم خوني در 3 سالگي ونيز معاينه دندانها در اين سن توصيه مي شود.

کودکان ( ۷ – ۱۲ سال )

در ۷ ، ۹ و ۱۲ سالگي اندازه گيري فشار خون ، قد ، وزن ، بررسي بينايي و شنوايي توصيه مي شود

دوران جواني و ميانسالي

زنان ( ۲۰ – 39 ساله )
معاينه لگن :
1. بايد سالي يک بار توسط متخصص زنان و زايمان انجام شود.
2. آزمايش بررسي دهانه رحم ( پاپ اسمير) : انجام اين تست پس از ازدواج حداقل سالي يک بار توصيه مي شود.
3. معاينه پستانها از نظر توده : توسط پزشک حداقل هر ۳ سال يکبار
4. معاينه پوست : بررسي پوست از نظر وجود ضايعات و خال هايي که احتمال سرطاني شدن دارند حداقل هر ۳ سال يک بار توصيه مي شود .
5. قند خون ناشتا و چربي
6. از نظر کم خوني با انجام CBC سالي يک بار مورد بررسي قرار گيرد

زنان ۴۰ – ۴۹ ساله
1. اندازه گيري فشار خون : حداقل هر سال يک بار
2. اندازه گيري چربي خون : هر ۲ سال يک بار
3. اندازه گيري قند خون ناشتا : هر دو سال يک بار
4. معاينه پستان ، پوست و انجام پاپ اسمير حداقل سالي يک بار
5. مامو گرافي : اين آزمون که به کمک اشعه x انجام مي شود را بايد هر سال يک بار انجام داد
6. از نظر کم خوني با انجام CBC سالي يک بار مورد بررسي قرار گيرد .

مردان ( ۲۰ - ۳۹ ساله)
1. فشار خون : اندازه گيري فشار خون حداقل هر ۲ سال يک بار
2. پوست : بررسي و معاينه پوست حداقل هر سال يک بار
3. قند خون ناشتا و چربي

مردان ۴۰-۴۹ ساله
1. فشار خون : اندازه گيري فشار خون حداقل هر سال يک بار
2. قند خون ناشتا : هر ۲ سال يک بار
3. چربي خون : هر ۲ سال يک بار
4. پوست : بررسي و معاينه پوست حداقل هر سال يک بار
5. آزمايش اوره خون ، کراتين جهت بررسي عملکرد کليه مفيد است
6. آزمايش PSA ، free PSA براي تشخيص زودرس سرطان پروستات سالي يک بار توصيه مي شود.

سنين پس از ۵۰ سالگي زنان

1. فشار خون : حداقل هر سال يک بار بايد اندازه گيري شود
2. چربي هاي خون : هر سال يک بار
3. اندازه گيري قند خون ناشتا : هر سال يک بار
4. هورمون TSH : طبق نظر پزشک معالج
5. معاينه پوست ، پستانها ، لگن ، پاپ اسمير و مامو گرافي حداقل سالي يک بار بايد انجام شود
6. بررسي مدفوع از نظر وجود خون مخفي : اين آزمايش براي تشخيص زودرس سرطان روده بزرگ که دومين عامل مرگ و مير زنان در اثر سرطان است انجام مي شود . انجام اين تست به صورت ساليانه توصيه مي شود.
7. کولونوسکپي: بهتر است هر ۱۰-۵ سال يک بار يا حتي با فواصل کمتر طبق نظر متخصص گوارش انجام شود.
8. سيگموئيدوسکپي : براي بررسي بخشهاي انتهايي روده بزرگ به کار رفته ، انجام آن هر ۳ سال يک بار توصيه مي شود.
9. آزمايش سنجش تراکم استخوان : هر خانم در سنين پس از يائسگي حداقل بايد يک بار مبادرت به انجام اين بررسي نموده . پس از آن نوبت هاي بعدي بر اساس ميزان تراکم استخوان و نظر پزشک معالج تعيين خواهد شد .

مردان پس از ۵۰ سالگي
1. اندازه گيري فشار خون : حداقل هر سال يک بار فشار خون بايد اندازه گيري شود
2. چربي هاي خون : هر سال يک بار
3. قند خون ناشتا :هر سال يک بار
4. بررسي پروستات : تعيين اندازه پروستات و آزمايش تعيين ميزان Free PSA و PSA حداقل سالي يک بار و مقايسه مقدار PSA با مقدار اندازه گيري شده در سال گذشته توصيه مي شود. توجه داشته باشيد که سرطان پروستات در مردان رتبه نخست را در بين انواع سرطان ها دارد.
5. بررسي پوست حداقل سالي يک بار توصيه مي شود.
6. کولونوسکپي حداقل هر ۱۰-۵ سال يک بار و يا حتي با فواصل کمتر طبق نظر متخصص گوارش توصيه مي شود .
7. سيگموئيدوسکپي : انجام آن هر ۳ سال يک بار توصيه مي شود.

-علاوه بر معاينات و آزمايش هايي که به آنها اشاره شد انجام آزمايش هاي زير نيز در سنين پس از ۵۰ سالگي توصيه مي شود.
1. آزمايش شمارش سلولهاي خوني ( CBC )
2. بررسي کم خوني ، تعيين آهن سرم و ظرفيت تام اتصال آهن ( TIBC ) و نيز مقادير ذخاير آهن ( فريتين ) ويتامين B 12 و اسيد فوليک که هر دو در خونسازي موثر هستند.